မိမိကိုယ္ကို ဗဟိုျပဳျခင္း ျပႆ နာ ႏွင့္ အိမ္ေထာင္ေရး

မိမိကိုယ္မိမိ ဗဟိုျပဳျခင္းဟာ အိမ္ေထာင္ေရးအမ်ားစုမွာ အပ်က္ကိုဦးတည္ေနတဲ့ ျပႆနာတစ္ရပ္ျဖစ္ေနေစသလို အိမ္ေထာင္တိုင္းမွာ အျမဲတမ္းတည္ရွိေနတဲ့ ရန္သူပါပဲ။ ဒါဟာ ကင္ဆာလိုမ်ဳိး အိမ္ေထာင္ေရး ျမစ္ပြားနာျဖစ္တဲ့အတြက္ အျမန္ကုသဖို႔ လိုပါတယ္။

“အခ်စ္ဆိုတာ စိတ္ရွည္တယ္။ ၾကင္နာတယ္။ အခ်စ္မွာ ႂကြားဝါျခင္းမရွိသလို ဂုဏ္ေမာက္ျခင္းလည္း မရွိပါဘူး။ အခ်စ္ဟာ မ႐ိုင္းျပသလို ကိုယ္က်ဳိးအတြက္လည္း မဟုတ္ပါဘူး။ အခ်စ္ဟာ မိမိကိုယ္ မိမိဗဟိုျပဳ ဦးတည္မေနဘူး။” မိမိကိုယ္မိမိ ဗဟိုျပဳတဲ့ သူေတြမွာ စိတ္မရွည္ျခင္း၊ အလြယ္တကူ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ျခင္း၊ ေျပာစကားေတြထဲမွာ  ၾကင္နာမႈ အရိပ္အေယာင္ မပါျခင္း၊ သူတစ္ပါးရဲ႕ ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ အေျခ အေနေတြကို အားက်သိမ္ငယ္ျခင္း၊ အတိတ္က အနာေဟာင္းကို တူးဆြျခင္း၊  သူတစ္ပါးကို အျပဳအမႈနဲ႔ျဖစ္ေစ၊ စကားနဲ႔ျဖစ္ေစ နာက်င္ေစျခင္း တို႔ပါပဲ။

ထုတ္လုပ္သူ၊ စာေရးဆရာ၊ ဒါ႐ိုက္တာတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Dana Adam Shapiro ရဲ႕ အိမ္ေထာင္ကြဲသူမ်ားနဲ႕ အေမးအေျဖျပဳလုပ္ျခင္းမွာ မိမိကိုယ္မိမိ ဗဟိုျပဳျခင္းဟာ အိမ္ေထာင္ေရးၿပိဳကြဲရျခင္းကို အဓိကျဖစ္ေစတယ္ဆိုတာ ေတြ႕ခဲ့ ရပါတယ္။ ခင္ပြန္း၊ ဇနီးသည္ရဲ႕ မိမိကိုယ္မိမိ ဗဟိုျပဳျခင္းဟာ အခ်ိန္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် ကိုယ့္အိမ္ေထာင္ဖက္ဆီက တန္ျပန္တဲ့ စိတ္မရွည္မႈ၊ ရက္စက္မႈ၊ ေအးစက္မႈေတြကို ရရွိလာေစပါလိမ့္မယ္။ 

အိမ္ေထာင္တစ္ခုမွာ မိမိကုိယ္ကို ဗဟိုမျပဳဘဲ  ကိုယ့္လိုအပ္ခ်က္ထက္ ခင္ပြန္း၊ ဇနီး လိုအပ္မႈကို ေရွ႕တန္းတင္ရမယ့္ စိတ္၀ိဥာဥ္ တစ္ခုလိုအပ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အိမ္ေထာင္ေရးမွာ အမွန္တကယ္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈကို ျဖစ္ေပၚေစတာကေတာ့ စြန္႕လႊတ္ အနစ္နာခံမႈပါပဲ။ မိမိထက္ ကိုယ့္ခင္ပြန္း၊ ဇနီးသည္ရဲ႕ ေပ်ာ္ရႊင္မႈကို  ဦးစားေပးလိုက္ၿပီးေနာက္ ရရွိလာတဲ့ ကိုယ့္ေပ်ာ္ရႊင္မႈပါ။

တစ္ခ်ဳိ႕က ေမးပါလိမ့္မယ္။ “ကြ်န္ေတာ္/ကြ်န္မ လိုအပ္ခ်က္ထက္ ခင္ပြန္း/ဇနီးသည္ရဲ႕ ေပ်ာ္ရႊင္မႈကို  အေရးေပးခဲ့ရင္ ကိုယ့္အတြက္ ဘာရမလည္း” အေျဖကေတာ့ “ေပ်ာ္ရႊင္မႈ” ပါပဲ။ ဇနီး၊ ခင္ပြန္းကို ေပ်ာ္ရႊင္ခြင့္ေပးလိုက္ျခင္း၊ ထိုက္ထိုက္တန္တန္ သူ႔အေပၚ ခ်စ္ျပလိုက္ျခင္းကေန ျပန္လည္ရရွိလာတဲ့ ေပ်ာ္ရႊင္မႈပါပဲ။

“ငါ… စြဲ (Me- Marriage) အိမ္ေထာင္ေရး ယဥ္ေက်းမႈေတြ လႊမ္းမိုးေနတဲ့ ယေန႔ေခတ္မွာေတာ့ အထက္က ေျပာျပခဲ့တဲ့... ကိုယ့္ခင္ပြန္း/ ဇနီးသည္ရဲ႕ ေပ်ာ္ရႊင္မႈကို မိမိေပ်ာ္ရႊင္မႈထက္ ဦးစားေပးျခင္း... အဆိုဟာ အဖိႏွိပ္ခံျဖစ္ေနပါၿပီ။

အိမ္ေထာင္ေရး ျပႆနာၾကံဳတိုင္း ပထမဦးစြာ ရွာေဖြၾကည့္ရမယ့္ အရာကေတာ့ ဘယ္ေလာက္အတုိင္းအတာအထိ မိမိကိုယ္မိမိ ဗဟိုျပဳေနသလဲ၊ ကိုယ့္ခင္ပြန္း၊ ဇနီးရဲ႕ ဆႏၵကို ျဖည့္ဆည္းေပးလိုစိတ္ ရွိသလည္း ဆိုတာပါ။ အိမ္ေထာင္ရယ္လို႔ျဖစ္လာရင္ မိမိကိုယ္မိမိ မပိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါကို စစ္ထဲ၀င္ျခင္း ဥပမာနဲ႔ ခိုင္းႏိႈင္းလိုပါတယ္။  စာဖတ္သူအေနနဲ႔ စစ္တပ္ထဲ၀င္လိုက္ၿပီဆိုတာနဲ႔ ကိုယ့္ အခ်ိန္ဇယား၊ ကိုယ့္ အားလပ္ရက္၊ ကိုယ္ဘယ္အခ်ိန္ အစာစားမလည္း၊ ဘာစားမလည္းကအစ ကိုယ့္ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ကိုယ္ လုပ္ကိုင္လို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ ဒီသေဘာပါပဲ။ မိသားစုတစ္ခုျဖစ္လာဖို႔၊ ပိုမိုစည္းလံုးတဲ့ အ၀န္းအ၀ိုင္းေလးျဖစ္လာဖို႔ဆိုရင္ စာဖတ္သူရဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္၊ ကိုယ္ပိုင္အခြင့္အေရးေတြကို ခ၀ါခ်ရပါမယ္။ ဒါကေတာ့ အိမ္ေထာင္ေရးမွာ အလြန္တရာ အေျခခံက်တဲ့ အုတ္ျမစ္ပါပဲ။

ဒီအခ်က္ဟာ အဖိႏွိပ္ခံသေဘာသက္ ေရာက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အိမ္ေထာင္ေရး၊ ဆက္ဆံေရးတိုင္းအတြက္ေတာ့ အလုပ္ျဖစ္ပါတယ္။

ကြ်န္မတို႔ သယ္ေဆာင္လာခဲ့တဲ့ ဒဏ္ရာေတြ
ကြ်န္မတို႔အေနနဲ႕ မိမိကိုယ္ မိမိ ဗဟိုျပဳေနသူလားဆိုတာကို မျမင္ႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာမ်ားစြာရွိပါတယ္။ အဲဒီအေၾကာင္းအရာမ်ားစြာထဲက အေရးႀကီးတဲ့ အရာတစ္ခုကေတာ့ တစ္ခ်ိန္က မိဘ၊ ခ်စ္သူ၊ အရင္အိမ္ေထာင္က ေယာက္်ား/ 
မိန္းမရဲ႕ ႏိုင္ထက္စီးနင္းကို ဆက္ဆံခံခဲ့ရတဲ့ ဒဏ္ေၾကာင့္ပါပဲ။ သားသမီးကို စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိခိုက္ေအာင္ ႏႈတ္နဲ ခ်ဳိးႏွိမ္ၿပီး အျပစ္ေပး အႏိုင္ က်င့္တဲ့ မိဘ။ ကိုယ့္အေပၚ သစၥာေဖာက္ခဲ့တဲ့ ခ်စ္သူ၊ ရည္းစားေတြေၾကာင့္ပါပဲ။ ဒီ “ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္” ေတြဟာ ဆန္႔က်င္ဘက္ လိင္တစ္ေယာက္ကို ယံုၾကည္ဖို႔ အင္မတန္ခက္ခဲေစသလို၊ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ သံသယျဖစ္ေနေစျခင္း၊ အျပစ္ရွိသလိုခံစားေနရျခင္း၊ နာက်ဥ္းျခင္းနဲ႔ စိတ္ထိခိုက္ျခင္းတို႔ ေပါင္းစပ္စုေ၀းထားခ်က္ေတြကေန ျဖစ္တည္လာတာပါ။ 

မိမိကိုယ္ကို ဗဟိုျပဳသူ (self-centered person) 
ဟုတ္မဟုတ္ ေအာက္ပါေမးခြန္းေလးေတြ ေျဖၾကည့္ရေအာင္ 
၁။    အဘြားအိုတစ္ဦး အထုတ္အပိုးေတြနဲ႔ မႏိုင္မနင္း လမ္းေလွ်ာက္လာတာေတြ႔ရင္ သင္ ဘာလုပ္ပါမလဲ။
       ဒါ ကြ်န္မ/ကြ်န္ေတာ့္ ျပႆနာမွ မဟုတ္တာ။ ဘာေၾကာင့္ အေရးစိုက္ရမလဲ။
       သူမကို ကူညီမယ္။
       ၾကည့္ေန႐ံုပါ။

၂။    တစ္စံုတစ္ေယာက္ရဲ႕ ပိုက္ဆံအိတ္ ေျမႀကီး ေပၚက်ေနတာ ျမင္ရင္ သင္ဘာလုပ္မလဲ။
       တစ္ခုခုေသာ ဆုခ်ီးျမင့္မႈရလိမ့္မယ္ဆိုတဲ့ စိတ္နဲ႔ ျပန္ေပးမယ္။
       တစ္စံုတစ္ခု ရယူလိုျခင္းမရွိဘဲ ျပန္ေပးမယ္။
       ပိုက္ဆံတစ္ခ်ဳိ႕ကို ႏႈိက္ယူထားၿပီး ျပန္ေပးမယ္။

၃။    ေစ်း၀ယ္ထြက္တဲ့အခါ ဘယ္သူေတြအတြက္ ၀ယ္သလဲ။
       ကိုယ့္အတြက္ပဲ ကိုယ္၀ယ္တယ္။
       တစ္ျခားသူေတြအတြက္ ၀ယ္တယ္။
       ကိုယ့္အတြက္ေရာ တစ္ျခားသူေတြအတြက္ေရာ ၀ယ္တယ္။

၄။    တံခါးကို သူမ်ား၀င္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ကိုင္ထားေပးတတ္ပါတယ္။ (ဆိုင္မ်ားတြင္ ေတြ႕ရေသာ PUSH တြန္းပါ စာတန္းပါသည့္ မွန္တံခါးမ်ား)
       ကိုယ္၀င္ၿပီးတာနဲ႔ ပိတ္ပါတယ္။ တစ္ျခားသူေနာက္က လိုက္၀င္တာ မ၀င္တာ ကိုယ့္ကိစၥ မဟုတ္ပါဘူး။
       ဟုတ္ကဲ့။ ကိုယ္၀င္ၿပီးတာနဲ႔ တစ္ျခားသူကပ္ပါလာရင္ သူတို႔အတြက္ တံခါးကို ကိုင္ထားတတ္ပါတယ္။
       ဒါကေတာ့ ကြ်န္မ/ကြ်န္ေတာ္ရဲ႕ အဲဒီေန႔ စိတ္အေျခအေနေပၚ မူတည္ပါတယ္။

၅။    သူတစ္ပါး လွပေအာင္ ၀တ္စားလာရင္ အရမ္းလွတာပဲ စသျဖင့္ ေျပာတတ္ပါသလား?
       မေျပာပါဘူး။ သူမ်ားကိုယ့္ကို အရမ္းလွတာပဲ စသျဖင့္ ေလာကြတ္ျပဳရင္ေတာ့ ႀကိဳက္ပါတယ္။
       တစ္ပါးသူကို ေလာကြတ္ျပဳရတာေရာ ကိုယ့္ကို ေလာကြတ္ျပဳတာကိုေရာ ႀကိဳက္ပါတယ္။

၆။    ကိုယ့္မွာရွိတဲ့ အရာကို သူမ်ားေတြနဲ႔ မွ်ေ၀သံုးစြဲဖူးပါသလား။
       ဘယ္ေတာ့မွ မွ်ေ၀မသံုးစြဲပါဘူး။
      ရွိတာကို ခ်က္ခ်င္း မွ်ေ၀ပါတယ္။
      တစ္ျခားသူကို မွ်ေ၀ခိုင္းပါတယ္။

၇။    တစ္စံုတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္စံုတစ္ရာ စိတ္သေဘာမတူညီဘူးဆိုရင္ သင္ဘာလုပ္ပါသလဲ။
        ကိုယ့္ဘက္ပါေအာင္ နားခ်ပါတယ္။
       သူသေဘာမတူဘူးဆိုရင္လည္း အဆင္ေျပပါတယ္။
       ဘာစကားမွ မေျပာေတာ့ဘူး။

၈။    မိမိကုိယ္ကို ေရွ႕တန္းတင္ပါသလား။
       ဟုတ္ကဲ့ မိမိကိုယ္ကို ေရွ႕တန္းတင္ပါတယ္။
       ဒီလို ျပဳလုပ္ျခင္းက တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္ပါတယ္။

၉။    လူမႈေရးအသင္းအဖြဲ႕တစ္ခုကို လွဴဒါန္းဖို႔ ခိုင္းလာခဲ့ရင္။
       မလွဴပါဘူး။
       ဟုတ္ကဲ့ လွဴပါမယ္။
       တစ္ျခားသူဆီက အကူအညီေတာင္းပါလို႔ ေျပာပါမယ္။
အထက္က ေလ့က်င့္ခန္းေလးကို ျပဳလုပ္ၿပီးၿပီဆိုရင္ေတာ့ မိမိကိုယ္မိမိ ဗဟိုျပဳသူလားဆိုတာ ခန္႔မွန္းႏိုင္ပါတယ္။
ဒီလို ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဦးစားေပးမႈ စိတ္အခံရွိတဲ့သူေတြ အခိ်န္တန္ အိမ္ေထာင္ျပဳၾကတဲ့အခါ မလႊဲမေရွာင္သာတဲ့ ပဠိပကၡေတြနဲ႔ေတြ႕ေရာ တစ္ခ်ိန္က နာက်င့္ခဲ့ရတဲ့ မွတ္ဥာဏ္ေတြဟာ မိမိကုိယ္ကို ဗဟုိျပဳမယ့္ ငါစြဲေတြ ႏိုးထလာၿပီး အိမ္ေထာင္ေရးမုန္တိုင္းေတြ မၾကာခဏ ဆင္ႏႊဲၾကပါေတာ့တယ္။
 
ကိုယ့္အိမ္ေထာင္ဘက္က မိမိကုိယ္ ဗဟိုျပဳသူျဖစ္ေနရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလည္း
လူတိုင္းဟာ ႏူးညံ့စြာ၊ ေလးစားစြာ ဆက္ဆံခံရဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ရွိေနခဲ့တဲ့သူေပါ့။ ဒီလိုလူမ်ဳိးေတြက ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္းကိုင္တြယ္တာကို ဆတ္ဆတ္ထိမခံႏိုင္ၾကဘူးဆိုတာကို သေဘာေပါက္ပါ။ သူတို႔ တိတ္တခိုးေတာင့္တေနသူဟာ သူတို႔အေပၚ စစ္မွန္တဲ့စိတ္ထားနဲ႔ ပဲ့ျပင္သြန္သင္ေပးမယ့္ သူတို႔ ဘ၀မွ တစ္ခါမွ မရွိဘူးခဲ့တဲ့ သူမ်ဳိးပါ။

၁။    သူဘ၀မွာ ဘယ္လိုေတြ ေတြ႕ၾကံဳခဲ့ရသလည္းဆိုတာ သိေအာင္ လုပ္ပါ။
မိမိကုိယ္ ေရွ႕တန္းတင္ ဗဟုိျပဳေနတဲ့သူတစ္ေယာက္ကို အျပစ္ျမင္ေ၀ဖန္ကဲ့ရဲ႕ေနမယ့္အစား သူကို ဒီလိုျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုေတြ ဆက္ဆံ 
ခံခဲ့ရလည္း သိေအာင္လုပ္ပါ။  ကိုယ့္လိုစိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဖးမမႈေတြနဲ႔ ႀကီးျပင္းခဲ့ရတဲ့ သူအေနနဲ႔ သူ႔ဘ၀ကို နားလည္ေပးပါ။

၂။    သူ႔အျပဳအမူဟာ ကိုယ့္ကို အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေနေစတယ္လို႔ ေျပာပါ
႐ိုေသေလးစားမႈနဲ႔ အေကာင္းျမင္တဲ့စိတ္ကို ဦးတည္ၿပီး ႏွစ္ဦးသားဆက္ဆံေရးဟာ အဆင္ေျပေနေပမယ့္ ေရွ႕ဆက္ႀကိဳးစားဖို႔ လိုေနေသးတယ္ 
လို႔ေျပာပါ။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုျဖစ္ရလည္းဆိုတာကိုလည္း အတတ္ႏိုင္ဆံုး ရွင္းရွင္းလင္းလင္းနဲ႔ ေျပာဆိုပါ။ 

ေထာက္ျပေျပာဆိုပါ
အိမ္ေထာင္ဖက္က ၾကင္ၾကင္နာနာနဲ႔ ေထာက္ျပေျပာဆိုမယ္ဆိုရင္ မ်ားေသာအားျဖင့္ မိမိကိုယ္မိမိ ဗဟိုျပဳသူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ဆိုးရြားစြာ ျပဳမူတတ္မႈေၾကာင့္ ဘယ္လိုရလဒ္ေတြ ျဖစ္သြားေစခဲ့လည္းဆိုတာ သတိထားမိၿပီး ဒီအျပဳအမူေတြကို ဆင္ျခင္လာတတ္ပါတယ္။

သတိေပးပါ
အခ်ိန္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် သူရဲ႕ဗဟိုျပဳမႈ စိတ္ထားေလ်ာ့နဲလာပါေသာ္လည္း တစ္ခါတစ္ရံ အေျခအေနတစ္ခုမွာ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့မယ္ဆိုရင္လည္း လစ္လွ်ဴ႐ႈမထားဘဲ သတိေပးပါ။

တိုးတက္လာမႈကို မၾကာခဏ စစ္ေဆးပါ
ကိုယ့္အိမ္ေထာင္ဖက္ရဲ႕ ဗဟိုျပဳျခင္း စိတ္ေနစိတ္ထားေတြ ေလ်ာ့နဲလာၿပီလား စစ္ေဆးပါ။ ေလ်ာ့နဲလာၿပီဆိုရင္ သူရဲ႕အဲဒီအျပဳအမူအတြက္ ခ်ီးမြမ္းေျပာဆိုပါ။

မာန္တင္းပါ
ကိုယ္က စိတ္ရွည္ရွည္နဲ႔ သူရဲ႕ စိတ္သေဘာထားကို ျပင္ေပးေပမယ့္လည္း ျပင္ဆင္လိုစိတ္ မရွိတဲ့သူဆိုရင္ေတာ့ ႏွစ္ဦးသားဆက္ဆံေရးအတြက္ ျပတ္ျပတ္သားသား ေျဖရွင္းဖို႔ လုိအပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေျဖရွင္းလိုက္ပါ။ သူ႕ရဲ႕ အမ်ားမႏွစ္သက္စရာ အျပဳအမူေတြကို အၾကင္နာနဲ႔ ပဲ့ျပင္သြန္သင္ေပးမယ့္သူဟာ သင္ပါဆိုတာ နားလည္ခဲ့မယ္ရင္ စစ္မွန္တဲ့ ေမတၲာအတြက္ ေရာင္ျပန္ဟပ္လာပါလိမ့္မယ္။

Timothy Keller ရဲ႕ The meaning of Marriage မွ Self -Ceneredness ကို သဲဦးငယ္ ကိုးကားေကာက္ႏႈတ္တင္ျပသည္။